• Toverhazelaar: standplaats, planten, verzorging, snoeien en vermeerderen van Hamamelis

    Gepost in Overige planten - Geupdated: - Gepubliceerd:

    In dit artikel uit de serie tuinplanten lees je alles over de bijzondere heester Toverhazelaar of Hamamelis, een typische winterbloeier die ons betoverd met zijn franjeachtige bloemen. Wat is de beste standplaats, welke verzorging is nodig, wanneer en hoe snoeien en vermeerderen van de Hamamelis, wat is de bloeitijd en welke ziekten kent de Toverhazelaar.

    Tags/labels: RobsTuinplanten, Hamamelis, Heester, Winterbloeier

    Toverhazelaar of Hamamelis

    De Hamamelis is een drie tot vier meter hoge sierheester met een bijzonder fraaie, lang durende winterbloei. Ze komen oorspronkelijk uit Oost-Azie en Noord-Amerika. Winterbloeiers hebben in deze periode geen insecten die zorgen voor de bestuiving maar gebruiken daar de wind voor. Door te bloeien tijdens een bladloze periode is de kans op bestuiving groter, immers de wind heeft vrij spel. In Nederland zijn hele mooie exemplaren te bezichtigen in Trompenburg Tuinen en Arboretum, te Rotterdam.

    06c5e229e3309770ffdb8faf200a4153_medium.

    We kennen vier soorten die in onze tuinen  geplant worden:

    • Toverhazelaar (Hamamelis × intermedia), kruising Hamamelis japonica x Hamamelis mollis
    • Amerikaanse toverhazelaar (Hamamelis virginiana)
    • Japanse toverhazelaar (Hamamelis japonica)
    • Chinese toverhazelaar (Hamamelis mollis)

    De Chinese toverhazelaar bloeit prachtig met subtiel geurende bloemen. In de winkel treffen we echter meestal de hybride Hamamelis × intermedia aan. De Amerikaanse toverhazelaar bloeit in het najaar. De Japanse toverhazelaar is ook redelijk verkrijgbaar.

    41cd1c6c4fa9ba8c117eca3ac7880d70_medium.

    Etymology Hamamelis

    De Amerikaanse arts John Mitchel was de eerste die herkende dat ‘Hamamelis’ een apart geslacht was. Hij noemde het ‘Trilopus’. De naam Hamamelis kreeg de struik in 1946 van Carolus Linnaeus. Deze naam gaven de Grieken echter al aan de Mispel, Mespilus germanica. Erg verwarrend dus. De botanische benaming ‘Hamamelis ‘is een samenstelling van de Griekse woorden “hama” ofwel “op hetzelfde moment ” en “melon” ofwel “fruit”. De naam Hamamelis verwijst naar het feit dat de vruchten van de boom nog aan de takken zitten als de plant alweer bloeit. De Nederlandse naam ‘Toverhazelaar’ is een verwijzing naar de bladvorm (hazelaar) en het feit dat de Hamamelis  in de winter bloeit (tover).

    Beschrijving Toverhazelaar

    De Toverhazelaar is een middelgrote struik met enige opgaande stammen met meerdere horizontaal of zelfs neerhangend groeiende takken. Het donkergroene blad doet erg denken aan dat van de hazelaar of dat van de els. In het najaar kleurt het prachtig geel tot oranje. In januari tot maart (Amerikaanse toverhazelaar in het najaar) verschijnen de franjeachtige bloemen met vier ietwat gekreukelde bloemblaadjes in de kleuren geel tot oranjerood. Bij strenge vorst kleuren de bloempjes ietwat dicht om later weer open te gaan. De bloei, die alleen op meerjarig hout plaatsvindt, houdt zeker vier weken aan. Na de bloei verschijnen de doosvruchten. Als ze helemaal rijp zijn, schieten ze de zaden weg.

    99b705615c9ee480c9fc5c9264e6a53f_medium.

    Toepassing Toverhazelaar in de tuin

    De Hamamelis soorten kunnen door hun langzame groei geen grote concurrentie aan. Plant ze daarom nooit naast snelgroeiende struiken. De Toverhazelaar is mooi als solitair, in een rij als informele afscheiding van de tuin en als achtergrond voor bloeiende planten. Onder de struiken kun je knolgewassen zoals het Sneeuwklokje of de Bosanemoon aanplanten.

    06c5e229e3309770ffdb8faf200a4153_medium.

    De volgende hybriden en cultivars zijn heel geschikt voor onze tuinen:

    • Hamamelis japonica ‘Flavo purpurascens’, geel tot purper verkleurende bloemen
    • Hamamelis japonica ‘Robin’, rode bloemen
    • Hamamelis japonica 'Sulfurea', lichtgele bloemen
    • Hamamelis japonica 'Zuccariniana', zwavelgele bloemen
    • Hamamelis mollis 'Brevipetala', oranjegele bloemen
    • Hamamelis mollis 'Goldcrest', goudgele bloemen, rijke bloei
    • Hamamelis mollis 'pallida', heldergele bloemen
    • Hamamelis mollis 'Superba', bruinoranje bloemen
    • Mamamelis virginiana 'Harvest moon', grote citroengele bloemen
    • Hamamelis x intermedia 'Birgit', prachtige rode bloemen
    • Hamamelis x intermedia 'Cyrille', mooie okergele bloemen met een rood hart
    • Hamamelis × intermedia 'Diane', rode bloemen
    • Hamamelis x intermedia 'Feuerzauber', oranjerode bloemen, heel mooi
    • Hamamelis x intermedia 'Gimborn Parfum', warmgele, geurende bloemen
    • Hamamelis x intermedia 'Jelena', koperrode bloemen
    • Hamamelis x intermedia 'Nina', oranjegele bloemen
    • Hamamelis × intermedia 'Orange Beauty', oranjegele bloemen

    Standplaats en planten Toverhazelaar

    De standplaats voor een Toverhazelaar dient in de volle zon of maximaal halfschaduw te zijn. Hamamelis soorten houden van een vochtige, maar goed gedraineerde grond en veel organisch materiaal. Ze houden van grond die neutraal tot zuur is en daarom verwerk ik zelf meestal bladercompost in de grond en mulch ik elk jaar met wat fijngehakte schors.

    a8b00d699113e84f06c7aefc4e516bc7_medium.

    Hamamelis ziekten

    De Toverhazelaar is nauwelijks vatbaar voor ziektes en plagen. Soms heeft de plant last van wat meeldauw.

    Snoeien Toverhazelaar

    Als langzaam groeiende struik, hoeft de Toverhazelaar nauwelijks gesnoeid te worden. Sterker nog: snoeien van een Hamamelis is onwenselijk want de plant wordt er meestal lelijk van. Plant de Toverhazelaar daarom op een plek waar hij de ruimte heeft. Mocht je toch willen snoeien dan is de periode na de bloei, de beste. Daarnaast dienen dood hout verwijderd te worden en eventuele uitlopers van de onderstam.

    99b705615c9ee480c9fc5c9264e6a53f_medium.

    Vermeerderen Toverhazelaar

    Toverhazelaars worden gewoonlijk vermeerder door een stek te enten op een onderstam van de Amerikaanse toverhazelaar, Hamamelis virginiana. De planten kunnen ook gestekt worden in de grond maar het duurt even eer ze wortelen. Daarnaast kun je ze afleggen en, wat ik zelf altijd doe, nat marcotteren. Planten uit zaad opgroeien is een heel langdurig proces.

    4fe9e080b0caf41515206565cad3539c_medium.

    Toverhazelaar kopen

    Door de langzame groei, pas na een jaar of tien bereikt deze struik zijn maximale hoogte,  is de Hamamelis niet bepaald goedkoop. Reken voor een struik met een hoogte van een meter al gauw € 35,00 tot € 100,00, al naar gelang de soort of cultivar.

    Toverhazelaar

    Dit winter wonder is met geen enkele andere plant te vergelijken!

    Klik hier voor Rob's tuinplanten of klik hier specifiek voor Rob's vijverplanten.

  • End of content

    No more pages to load