• Nieuw Zeelands vlas, verzorging, standplaats, zaaien en overwinteren van Phormium tenax

    Gepost in Overige planten - Geupdated: - Gepubliceerd:

    In dit artikel uit de serie tuinplanten lees je alles over een bijzondere tuinplant, Nieuw Zeelands vlas, Phormium tenax een grote, grasachtige plant met aparte bloemen. Wat is de beste standplaats, welke verzorging is nodig, hoe zaai je Nieuw Zeelands vlas en wat is de beste Nieuw Zeelands vlas om te kopen.

    Tags/labels: RobsTuinplanten, Phormium, Siergras, Jungletuin, Wintergroen

    Nieuw Zeelands vlas

    Het geslacht Phormium is een uit twee soorten bestaand geslacht behorende tot de Affodilfamilie of Asphodelaceae. Nieuw Zeelands vlas, Phormium tenax, is een op een groot gras lijkende plant die afkomstig is uit Nieuw Zeeland en het Norfolk eiland. Nieuw Zeelands vlas is een belangrijke plant voor de oorspronkelijke bewoners van Nieuw Zeeland, de Maori, die de plant ‘harakeke’ noemen. De plant is voor hen een representatie van de familie (whānau). De jonge bladeren representeren een baby (pepe) of een kind (rito), de bladeren daaromheen de ouders (awhi rito) en de buitenste bladeren van de plant zijn de grootouders en voorouders (tūpuna).

    Voor de Maori is Nieuw Zeelands vlas een heilige plant en ze zeggen gebeden op eer ze de buitenste bladeren, de tūpuna, oogsten. De middelste bladeren, de ouders, laten ze staan om de baby en kind te beschermen. De bladeren hadden vele toepassingen en werden onder meer gebruikt om manden, schoenen, kleding en visnetten mee te vlechten De nectar uit de bloemen gebruikten ze om eten mee te zoeten en van de bloemstengels werden vlotten gebouwd.

    Etymologie Phormium tenax

    De botanische naam van de Nieuw Zeelands vlas is Phormium tenax, een naam die de plant in 1793 kreeg van de Franse botanicus Jacques Labillardière. De geslachtsnaam ‘Phormium’ is afgeleid van het Griekse ‘phormion’ ofwel ‘mat’, wat weer is afgeleid van ‘phormos’ een verwijzing naar het gebruik om matten te weven van de bladeren. De soortnaam ‘tenax’ is Latijn, een samentreksel van ‘teneō’ of ‘ik houd vast, grijp’ en ‘-āx’ en betekent ‘sterk’.

    In het Engels wordt Nieuw Zeelands vlas aangeduid met de naam ‘Flax' of ‘New Zealand hemp’. In Frankrijk noemen ze haar ‘Lin de Nouvelle Zélande’ en in Duitsland wordt de naam ‘Neuseeländer Flach’ gebruikt. 

    Is Nieuw Zeelands vlas giftig?

    Nieuw Zeelands vlas is giftig en niet geschikt om te eten. De nectar uit de bloemen is wel bruikbaar om eten mee te zoeten.

    Overwinteren Nieuw Zeelands vlas

    Nieuw Zeelands vlas is matig winterhard, de grens ligt ongeveer bij minus 10 graden Celsius. Grote planten zijn sterker en kunnen heel wat koude aan, maar kleine planten zijn erg kwetsbaar. Cultivars van Phormium tenax zijn doorgaans zwakker en kunnen best beschermd worden in de winter met een laag stro.

    Beschrijving Nieuw Zeelands vlas

    De Nieuw Zeelands vlas is een polvormende plant met een hoogte van twee tot drie meter. De rechtopstaande, olijfgroene, zwaardvormige bladeren zijn één tot twee meter lang. Ze bevatten sterke vezels. De bloeitijd van Nieuw Zeelands vlas is juni, juli en augustus. Op stengels van twee tot vier meter hoogte verschijnen rode of gele bloemen. De buisvormige bloemen worden in het land van herkomst bezocht door de ‘toei’ een vogel wiens bek zodanig gevormd is dat de nectar gemakkelijk kan worden bereikt. Na de bloei verschijnt het zaad.

    Toepassing Nieuw Zeelands vlas in de tuin

    Nieuw Zeelands vlas is een architecturale plant die vaak als solitair, achter in de border, wordt aangeplant vanwege het ‘dramatisch effect’. Nieuw Zeelands vlas produceert veel nectar en trekt daarom veel insecten aan, zoals bijen, hommels en vlinders. Vanwege de grootte en de bijzondere vorm is de plant heel geschikt voor een jungletuin of aan de rand van een vijver. Het blad staat ook mooi in een rotstuin. Combineer Nieuw Zeelands vlas met Euphorbia polychroma of grondbedekkers zoals Leliegras en Vrouwenmantel.

    Standplaats, verzorging en planten Nieuw Zeelands vlas

    Nieuw Zeelands vlas heeft behoefte aan een zonnige standplaats. Eventueel halfschaduw maar meer zon is beter. De plant doet niet moeilijk over de grondsoort, mits deze goed afwatert.  Voor een goede groei is vochthoudende, voedselrijke grond het meest geschikt. Houd een plantafstand van ongeveer 100 centimeter aan.

    Wanneer en hoe snoeien van Nieuw Zeelands vlas

    De Nieuw Zeelands vlas hoeft niet gesnoeid te worden. Als de bloemen net zijn uitgebloeid kun je de stengels afknippen en daarnaast moeten gele/bruine bladeren worden weggeknipt.

    Zaaien en delen Nieuw Zeelands vlas

    Het is vrij moeilijk om Nieuw Zeelands vlas te zaaien. Zaai Nieuw Zeelands vlas in maart bij kamertemperatuur op gewone stek- en zaaigrond. Zorg dat deze licht vochtig is.  Het zaad ontkiemd pas na twee tot zes maanden. Na twee maanden kun je de zaailingen overplanten in potjes. Breng ze pas in het volgende jaar, na de IJsheiligen naar buiten en plant ze in de volle grond. Scheuren is de gemakkelijkste manier om Nieuw Zeelands vlas te vermeerderen.

    Nieuw Zeelands vlas kopen

    Nieuw Zeelands vlas is redelijk verkrijgbaar in tuincentra en webshops, zowel als plant, als  zaad. Naar mijn ervaring zijn de wildvorm en de cultivar Phormium tenax ‘Goliath’ het sterkste en zijn de bonte cultivars weliswaar mooi, maar veel zwakker. Aan te raden voor onze tuinen:

    • Phormium tenax, wildvorm
    • Phormium tenax 'Apricot Queen', geelgroen blad, rode rand
    • Phormium tenax 'Dazzler', purperrood blad
    • Phormium tenax 'Duet’, witgroen blad, dwergvorm
    • Phormium tenax ‘Goliath’, grote plant
    • Phormium tenax 'Jack spratt', bronsrood blad, dwergvorm
    • Phormium tenax 'Maori sunset', groen blad met rode strepen
    • Phormium tenax 'Purpureum', bronsrood blad
    • Phormium tenax 'Variegatum', groen blad met witte rand
    • Phormium tenax 'Yellow Wave', geel blad met groen rand

    Deze imposante plant is het hele jaar door prachtig om te zien!

    Klik hier voor Rob's tuinplanten of klik hier specifiek voor Rob's vijverplanten. Méér lezen? Via deze link vind je alle artikelen over Rob’s kamerplanten.

  • End of content

    No more pages to load