• Kochs gentiaan: standplaats, planten, verzorgen en vermeerderen van Gentiana acaulis

    Gepost in Vaste planten - Geupdated: - Gepubliceerd:

    In dit artikel uit de serie tuinplanten lees je over de spectaculaire Kochs gentiaan of Stengelloze gentiaan, Gentiana acaulis, een in de zomer bloeiend rotsplantje met trompetvormige blauwe bloemen. Wat is de beste standplaats, welke verzorging is nodig, wanneer en hoe snoeien en vermeerderen van Kochs gentiaan.

    Tags/labels: RobsTuinplanten, Gentiana, Wintergroen, Rotsplant

    Kochs gentiaan of Stengelloze gentiaan

    De Kochs gentiaan is een uit de Karpaten, Alpen en Pyreneeën afkomstige, wintergroene, kruidachtige plant met opvallende blauwe, klokvormige bloemen met een groen hart. In het wild vinden we het Kochs gentiaan in de bergen, op een hoogte tussen de 800 en 3100 meter, op stenige plekken en graslanden met meestal een zure grond. Op kalkgronden zien we ze veel minder. 

    Etymologie Gentiana acaulis

    De wetenschappelijke naam van het Kochs gentiaan is ‘Gentiana acaulis’. In 1753 vermelde Carl Linnaeus de plant in zijn Species Plantarum. De geslachtsnaam ‘Gentiana’ is de Latijnse vorm van het Griekse ‘Gentiane’. Deze naam is weer afgeleid van Gentius, koning van Illyrië (nu: Slovenië) waarvan werd beweerd dat hij als eerste de medicinale eigenschappen van de wortel van Gentiana lutea heeft ontdekt. Volgens Plinius zou hij deze gebruikt hebben tegen de pest. Het geslacht is door Carl Linnaeus ingedeeld bij de gentiaanfamilie of Gentianaceae. De soortnaam ‘acaulis’ is is samengesteld uit het Griekse ‘a’ of ‘zonder’ en ‘kaulos’ of ‘stengel’. De betekenis is dus ‘stengelloos, een verwijzing naar het feit dat de bladeren geen en bloemen een zeer korte stengel hebben. 

    De Nederlandse naam Stengelloze Gentiaan is samengesteld uit de geslachtsnaam en de soortnaam. De naam Kochs gentiaan is een eerbetoon aan de Duitse botanist en arts Wilhelm Daniel Joseph Koch, die deze plant beschreef in zijn Synopsis florae germanicae et helveticae. Koch was directeur van de botanische tuin in Erlangen, Beieren .

    Beschrijving Kochs gentiaan

    Kochs gentiaan groeit vanuit een penwortel met een beperkt aantal zijwortels. Van daaruit ontstaat een basaal rozet met elliptisch gevormde, donkergroene blaadjes. De bloeitijd van het Kochs gentiaan loopt van van mei tot en met september. Er verschijnen korte steeltjes met de vrij grote, intens blauwe, trompetvormige bloem. De keel van de bloem is lichter, overgaand in groen en gespikkeld. De bloem wordt bestuift door zowel hommels als vlinders, waarna het zaad wordt aangemaakt.

    Is het Kochs gentiaan giftig?

    De plant is niet echt giftig, maar kent door de bitterheid ook geen eetbare delen. De plant wordt al eeuwenlang medicinaal gebruikt bij wondjes, keelpijn, maagzuur, artritis en ontstekingen. De wortel wordt gebruikt in kruidenbitters en cosmetica. Van de gehele plant wordt een tonic gemaakt om acné mee te behandelen.

    Is het Kochs gentiaan Winterhard?

    De plant is volledig winterhard. 

    Toepassing Kochs gentiaan in de tuin

    Kochs gentiaan is een langzaam groeiende plant die door gewone planten al snel overwoekerd zal worden. Plant Stengelloze gentiaan daarom in potten of in een rotstuin met andere, laagblijvende, langzaam groeiende planten. 

    Standplaats en planten Kochs gentiaan

    Kochs gentiaan staat graag op een plek in de volle zon. Ze grond moet zeer goed gedraineerd zijn. Zelf gebruik ik een mengsel met één deel kalkvrij grit, één deel zand en één deel bladercompost. In potten moet er een schervenlaag van minimaal drie centimeter worden aangebracht. Na het poten kun je ze beter niet meer verplanten

    Snoeien Kochs gentiaan

    Kochs gentiaan hoeft niet gesnoeid te worden. De uitgebloeide bloem kan verwijderd worden als je geen zaad wilt hebben. Na de winter kun je bruine bladeren verwijderen. 

    Vermeerderen Kochs gentiaan

    Kochs gentiaan kan het beste binnenshuis worden gezaaid, in licht vochtige, zanderige grond met grit. Zet ze zes weken op kamertemperatuur, dan zes weken in de koelkast en vervolgens weer in een wat koelere kamer. Het duurt dan nog eens twee maanden eer de plantjes ontkiemen. Buitenhuis kun je ze in situ zaaien in de herfst. Ze ontkiemen dan pas het volgende voorjaar. De plant kan ook worden gescheurd. In dit geval letterlijk, met de hand scheuren en de wortel voorzichtig uit elkaar trekken. 

    Ziektes en plagen Kochs gentiaan

    Let vooral op met slakken en bladluis. Voor de rest is het een sterke plant. Niet vergeten: indien de de grond niet goed gedraineerd is treedt onvermijdelijk wortelrot op. 

    Kochs gentiaan kopen

    Kochs gentiaan is bij gespecialiseerde kwekers te koop, maar je treft ze ook af en toe in tuincentra.  Zaad is ook te koop. De volgende hybriden en cultivars zijn erg mooi:

    • Gentiana acaulis, wildvorm
    • Gentiana acaulis ‘Alboviolacea’, zachtroze bloemen
    • Gentiana acaulis ‘Arctic Fanfare’, witte bloemen met lichtblauwe vlekken
    • Gentiana acaulis ‘Frohnleiten’, extra grote bloemen
    • Gentiana acaulis ‘Holzmann’, snelgroeiende bodembedekker
    • Gentiana acaulis ‘Rannoch’, donkere bloem
    • Gentiana acaulis ‘Renate’, rijkbloeiend
    • Gentiana acaulis ‘Snowstorm’, witte bloem met groen hart
    • Gentiana acaulis Hybrid ‘Sternschnuppe’, lichtblauwe bloem
    • Gentiana acaulis ‘Undulatifolia’ , gegolfd blad, grote bloemen

    Kochs gentiaan

    Deze rotsplant met valt op met haar grote blauwe bloemen. 

    Klik hier voor Rob's tuinplanten of klik hier specifiek voor Rob's vijverplanten.

  • End of content

    No more pages to load